Европската комисија предлага дополнителен заем од 45 милијарди евра за Украина – парите ќе бидат наменети за економска помош и оружје
Европската комисија предложи одобрување дополнителен заем од 45 милијарди евра за Украина, финансиран преку заедничко задолжување на земјите членки. Целта е да се одржи украинската економија во услови на војната и континуираните руски воздушни напади.
Пакетот, кој во средата го претстави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предвидува 20 милијарди евра финансиска помош и 25 милијарди евра за набавка на оружје, меѓу кое беспилотни летала, ракети и неопходни пресретнувачи за противвоздушна одбрана.
Средствата постепено ќе се исплаќаат во текот на 2027 година и ќе бидат дополнување на веќе договорениот заем од 90 милијарди евра, одобрен од европските лидери во декември минатата година.
„Испраќаме јасна порака до Русија: сакаме мир. Пет години од почетокот на оваа агресивна војна, Европа останува обединета. Посветени сме како и досега на поддршката за Украина, во војна и во мир“, изјави фон дер Лајен.
Таа рече дека е „многу уверена“ оти сите 27 земји членки, без исклучок, ќе го поддржат предлогот, и покрај несогласувањата околу продолжувањето на воената помош.
Сепак, Словачка, Чешка, Унгарија и Бугарија веќе најавија дека нема да учествуваат во новиот пакет. По тешките преговори минатата година, Братислава, Прага и Будимпешта добија можност да не учествуваат во финансирањето, а сега бараат тој исклучок да продолжи.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц се закани дека ќе стави вето на следниот буџет на ЕУ, вклучително и на средствата за кохезионата политика, доколку сите 27 членки не се согласат за новата помош за Украина. Словачкиот премиер Роберт Фицо го нарече тоа „уцена“.
Фон дер Лајен застана зад ставот на Мерц, нагласувајќи дека заемот е поделен на два дела – цивилна и воена помош, со цел да се одговори на загриженоста на земјите што се против испраќањето оружје.
Европските лидери за првпат ќе расправаат за предлогот следната недела во Брисел, каде на дневен ред ќе биде и буџетот на Унијата.
Едно од клучните прашања ќе бидат трошоците за задолжувањето. Иако Европската комисија сè уште има највисок кредитен рејтинг ААА, собирањето 45 милијарди евра преку финансиските пазари нема да биде евтино.
Каматните стапки годинава пораснаа поради високите цени на енергенсите, геополитичката нестабилност, загриженоста на инвеститорите и скапата трка во развојот на вештачката интелигенција. Тоа значи дека Унијата ќе мора да издвојува милијарди евра годишно за камати. Сепак, преовладува ставот дека последиците од евентуален финансиски колапс на Украина би биле поскапи од трошоците за нејзина поддршка.
Како и кај претходните пакети, отплатата на главницата на заемот ќе зависи од тоа дали Киев ќе добие воени репарации. Доколку Москва, како што се очекува, одбие да плати отштета, Брисел ја задржува можноста да ги искористи замрзнатите руски средства, чија вредност се проценува на 210 милијарди евра.
Според предлогот, Украина во секој случај не би требало да го враќа заемот од сопствени средства.
„Предлогот изречно ја предвидува можноста замрзнатите руски парични средства да се искористат за отплата на заемот“, изјави фон дер Лајен, додавајќи дека тоа е уште една гаранција за покривање на потребите на Украина.
Европскиот комесар за економија, Валдис Домбровскис, рече дека предлогот за буџетот на ЕУ, кој сè уште е во фаза на преговори, ќе треба повторно да се разгледа за да се утврди дали годишните камати ќе се плаќаат во рамките на идната помош за Украина или одделно.
Дополнителните 45 милијарди евра доаѓаат над веќе договорениот заем од 90 милијарди евра, чие исплаќање сè уште е во тек. Претходниот пакет беше планиран врз основа на очекувањето дека војната ќе заврши во текот на 2026 година.
Наместо тоа, Русија ги засили нападите, со цел да ја направи зимата во Украина што потешка и да ги уништи темелите на нејзината економија. Постојаните напади ја нарушуваат деловната активност и трговијата, предизвикуваат големи прекини на електричната енергија и ја намалуваат способноста на Киев да собира приходи и да ги одржува јавните услуги.
Поради тоа, Украина станува сè позависна од странската помош. Во буџетот на земјата за 2027 година недостигаат околу 70 милијарди евра.
Новиот заем од 45 милијарди евра треба да покрие две третини од оваа финансиска дупка. Преостанатата третина се очекува да ја обезбедат други сојузници на Украина, меѓу кои Велика Британија, Норвешка, Канада и Јапонија.
Брисел ќе им овозможи и на сојузничките земји со највисок кредитен рејтинг ААА да придонесат со дополнителни пет милијарди евра во заемот.
ПОВРЗАНИ ВЕСТИ
Европската комисија предлага дополнителен заем од 45…
Европската комисија предложи одобрување дополнителен заем од…
Франција потврди присуство на свои војници во…
Француски воени припадници веќе неколку месеци се…
Руската разузнавачка служба тврди дека Брисел сака…
Руската Служба за надворешно разузнавање (СВР) објави…
Бугарија спаси две руски банки од санкциите…
Бугарија побара од Европската Унија да ги…
Русија тврди дека погодила товарен брод со…
Руското Министерство за одбрана соопшти дека неговите…