Самитот на НАТО во Албанија ставен под знак прашалник

Додека лидерите на НАТО се подготвуваат за самитот во Турција следната недела, плановите на алијансата за самит во Албанија следната година се доведени во прашање.

Радио Слободна Европа потврди од извори дека Тирана не е спомената во нацрт-декларацијата за самитот на НАТО – што ќе се одржи во Анкара следната недела – како локација каде што ќе се одржи следниот самит.

Во меѓувреме, Ројтерс, повикувајќи се на извори, соопшти дека одржувањето на самитот во Тирана е доведено во прашање поради отпорот од американската администрација и незадоволството меѓу сојузничките држави од ниските трошоци за одбрана на Албанија.

Неспомнувањето на Албанија во нацрт-декларацијата доаѓа во време кога европските членки на НАТО имаат за цел да му докажат на американскиот претседател Доналд Трамп во Анкара дека постигнале напредок во однос на своите обврски за трошоци за одбрана и имаат за цел да избегнат директен судир со американскиот лидер.

Еден од изворите на Ројтерс изјави дека трошоците за одбрана на Албанија се такви што доколку самитот на НАТО се одржи во оваа земја во 2027 година, Трамп можеби ќе се налути.

Европски дипломат рече дека во најновата верзија на текстот на соопштението се нагласува дека лидерите со нетрпение го очекуваат својот следен состанок, без да се прецизира времето и местото каде што ќе се одржи овој состанок.

„Нацртите се нацрти, а не одлуки“, изјави портпаролот на албанската влада за Ројтерс кога беше прашан за нацрт-декларацијата, која сè уште е во фаза на преговори и може да биде предмет на измени.

Белата куќа одби да коментира, додека официјален претставник на НАТО рече дека во овој момент нема да коментираат за ова прашање.

Во последниве години, официјалните изјави на самитот на НАТО експлицитно се споменуваше локацијата на следниот самит. На самитот во Хаг минатата година, лидерите во својата изјава изјавија дека „се радуваат на средбата во Турција во 2026 година, а потоа и во Албанија“.

На истиот самит, лидерите на НАТО одговорија на барањето на Трамп да се обврзат на 5 проценти од бруто-домашниот производ за трошоци за одбрана во рок од една деценија.

Државите ветија дека ќе трошат 3,5 проценти од својот бруто домашен производ за основни одбранбени прашања – како што се војници и оружје – и 1,5 проценти за други мерки поврзани со одбраната, како што е сајбер безбедноста.

Иако многу земји-членки на НАТО ги зголемија своите буџети за одбрана во последните месеци, некои земји сè уште не ја исполниле претходната цел за трошење од 2 проценти.

Шефот на НАТО, Марк Руте, претходно овој месец изјави дека речиси сите земји-членки на алијансата ја достигнале целта од 2 проценти.

„Минатата година, Албанија, Чешка и Словенија не го постигнаа ова, но се посветени на зголемување на трошењето над 2 проценти оваа година“, рече тој.

Албанската влада во соопштение за Ројтерс изјави дека „ги финализира потребните фискални мерки за хармонизирање на одбранбените и трошоците поврзани со одбраната на Албанија за 2026 година, врз основа на траекторијата договорена со сојузниците на НАТО на самитот во Хаг“.

„Откако овие мерки ќе бидат одобрени во наредните денови, трошоците за одбрана и поврзани со одбраната на Албанија за 2026 година ќе достигнат 2,6 проценти од бруто домашниот производ во согласност со Методологијата за трошоци за одбрана на НАТО. Од нив, 2,2 проценти од БДП претставуваат основни трошоци за одбрана, додека 0,4 проценти претставуваат други трошоци поврзани со одбраната и безбедноста“, се вели во соопштението.

Еден европски дипломат рече дека Албанија сè уште може да биде домаќин на самитот.

„Тие ги зголемуваат трошоците, ајде да видиме што ќе произведе ова“, рече дипломатот, додавајќи дека „сè уште верувам дека следниот самит ќе биде во Албанија“.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save